CARMINA DI CATULLO:
NUMERI 41-60

Home
 
 
XLI
Ameana puella defututa
tota milia me decem poposcit.
ista turpiculo puella naso.
decoctoris amica Formiana.
propinqui quibus est puella curae. 5
amicos medicosque convocate.
non est sana puella. nec rogare
qualis sit solet aes imaginosum.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLII
adeste hendecasyllabi. quot estis
omnes. undique quotquot estis omnes.
iocum me putat esse moecha turpis.
et negat mihi nostra reddituram
pugillaria si pati potestis. 5
persequamur eam. et reflagitemus.
quae sit quaeritis. illa quam videtis
turpe incedere mimice ac moleste
ridentem catuli ore Gallicani.
circumsistite eam. et reflagitate. 10
moecha putida. redde codicillos.
redde putida moecha codicillos.
non assis facis. o lutum. lupanar.
aut si perditius potest quid esse.
sed non est tamen hoc satis putandum 15
quod si non aliud potest ruborem
ferreo canis exprimamus ore.
conclamate iterum altiore voce.
moecha putide. redde codicillos.
redde putida moecha codicillos. 20
sed nil proficimus. nihil movetur.
mutanda est ratio modusque vobis
siquid proficere amplius potestis.
pudica et proba. redde codicillos.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLIII
salve nec minimo puella naso
nec bello pede nec nigris ocellis
nec longis digitis nec ore sicco
nec sane nimis elegante lingua.
decoctoris amica Formiani. 5
ten provincia narrat esse bellam.
tecum Lesbia nostra comparatur.
o saeclum insapiens et infacetum.
 
 

Salve donna dal naso non piccolo
dal piede non bello dagli occhi non neri
dalle dita non lunghe dalla bocca non asciutta
dal linguaggio non troppo elegante
amica del bancarottiere di Formia.
E la provincia dice che tu sei bella?
Osano paragonarti alla mia Lesbia?
O generazione ignorante e rozza!
 
Ringrazio Frikke per la traduzione inviatami
XLIV
o funde noster seu Sabine seu Tiburs.
nam te esse tiburtem autumant quibus non est
cordi Catullum laedere. at quibus cordi est
quovis Sabinum pignore esse contendunt.
sed seu Sabine siue verius Tiburs. 5
fui libenter in tua suburbana
villa. malamque pectore exspui tussim.
non inmerenti quam mihi meus venter
dum sumptuosas appeto dedit cenas.
nam Sestianus dum volo esse conviva 10
orationem in Antium petitorem.
plenam veneni et pestilentiae legi.
hic me grauedo frigora et frequens tussis
quassavit usque dum in tuum sinum fugi
et me recuraui otioque et urtica. 15
quare refectus maximas tibi grates
ago meum quod non es ulta peccatum.
nec deprecor iam si nefaria scripta
Sesti recepso quin grauedinem et tussim
non mi sed ipsi Sestio ferat frigus. 20
qui tunc vocat me cum malum librum legi.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLV
Acmen Septimius suos amores
tenens in gremio mea inquit Acme.
ni te perdite amo atque amare porro
omnes sum assidue paratus annos
quantum qui pote plurimum perire 5
solus in Libya Indiaque tosta
caesio veniam obuius leoni.
hoc ut dixit Amor sinistra ut ante
dextra sternuit approbationem.
at Acme leviter caput reflectens 10
et dulcis pueri ebrios ocellos
illo purpureo ore suaviata est.
sic inquit mea vita. Septimille.
huic uni domino usque serviamus
ut multo mihi maior acriorque 15
ignis mollibus ardet in medullis.
hoc ut dixit Amor sinistra ut ante
dextra sternuit approbationem.
nunc ab auspicio bono profecti
mutuis animis amant amantur. 20
unam Septimius misellus Acmen
mavult quam Syrias Britanniasque.
uno in Septimio fidelis Acme
facit delicias libidinisque.
quis ullos homines beatiores 25
vidit. quis Venerem auspicatiorem.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLVI
iam ver egelidos refert tepores.
iam caeli furor aequinoctialis
iucundis Zephyri silescit auris.
linquantur Phrygii Catulle campi
Nicaeaeque ager uber aestuosae. 5
ad claras Asiae volemus urbes.
iam mens praetrepidans avet vagari.
iam laeti studio pedes vigescunt.
o dulces comitum valete coetus.
longe quos simul a domo profectos 10
diversae varie viae reportant.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLVII
Porci et Socration. duae sinistrae
Pisonis. scabies famesque mundi.
vos Veraniolo meo et Fabullo
verpus praeposuit Priapus ille.
vos convivia lauta sumptuose 5
de die facitis. mei sodales
quaerunt in trivio vocationes.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLVIII
mellitos oculos tuos Iuventi
siquis me sinat usque basiare
usque ad milia basiem trecenta.
nec mi umquam videar satur futurus.
non si densior aridis aristis 5
sit nostrae seges osculationis.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
XLIX
disertissime Romuli nepotum.
quot sunt. quotque fuere. Marce Tulli.
quotque post aliis erunt in annis.
gratias tibi maximas Catullus
agit pessimus omnium poeta. 5
tanto pessimus omnium poeta
quanto tu optimus omnium patronus.
 
 

O Marco Tullio il più eloquente tra i nipoti di Romolo
di quanti sono di quanti furono e di quanti
saranno in seguito negli anni a venire.
Ti rivolge i più grandi ringraziamenti Catullo,
il peggiore poeta tra tutti
tanto il peggiore poeta tra tutti
quanto tu sei il migliore avvocato di tutti.
 
Ringrazio Domenico Sandulli per la traduzione inviatami
L
hesterno Licini die otiosi
multum lusimus in meis tabellis
ut convenerat esse delicatos.
scribens versiculos uterque nostrum
ludebat numero modo hoc modo illoc 5
reddens mutua per iocum atque vinum.
atque illinc abii tuo lepore
incensus Licini facetiisque.
ut nec me miserum cibus iuvaret.
nec somnus tegeret quiete ocellos. 10
sed toto indomitus furore lecto
versarer cupiens videre lucem
ut tecum loquerer. simulque ut essem.
at defessa labore membra postquam
semimortua lectulo iacebant 15
hoc iucunde tibi poema feci
ex quo perspiceres meum dolorem.
nunc audax caue sis. precesque nostras
oramus cave despuas ocelle
ne poenas Nemesis reposcat a te. 20
est vehemens dea. laedere hanc caveto.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LI
ille mi par esse deo videtur.
ille si fas est superare divos.
qui sedens adversus identidem te
spectat et audit.
dulce ridentem misero quod omnes 5
eripit sensus mihi. nam simul te
Lesbia aspexi nihil est super mi
vocis in ore.
lingua sed torpet. tenuis sub artus
flamma demanat. sonitu suopte 10
tintinant aures. gemina et teguntur
lumina nocte.
otium Catulle tibi molestum est.
otio exsultas. nimiumque gestis.
otium et reges prius et beatas 15
perdidit urbes.
 
 

egli mi sembra essere simile ad un dio,
egli, se è lecito, (sembra) superare gli dei
lui che sedendo di fronte ammira
ed ascolta continuamente
te che sorridi dolcemente, cosa che toglie
a me poveretto tutti i sensi: allora appena ti
scorsi, o Lesbia, non mi restò
un filo di voce,
emana una sottile fiamma
sotto le membra,
le orecchie tintinnano del loro stesso suono,
anche gli occhi si copron di notte.
L'ozio, o Catullo, ti è nocivo
esulti di ozio e smani troppo:
l'ozio in passato ha distrutto
re e città felici.
 
Ringrazio Francesca per la traduzione inviatami
LII
quid est Catulle. quid moraris emori.
sella in curuli struma Nonius sedet.
per consulatum peierat Vatinius.
quid est Catulle. quid moraris emori.

Cosa c'è, Catullo? Cosa aspetti a morire?
Lo scrofoloso Nonio siede sulla sedia curule,
Vatinio spergiura in nome del consolato:
cosa c'è, Catullo? Cosa aspetti a morire?
LIII
risi nescio quem modo e corona.
qui cum mirifice Vatiniana
meus crimina Calvus explicasset
admirans ait haec manusque tollens.
di magni. salaputium disertum. 5
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LIV
Othonis caput oppido est pusillum.
eri rustice semilauta crura.
subtile et leve peditum Libonis.
si non omnia displicere vellem
tibi et Sufficio seni recocto. 5
irascere iterum meis iambis
inmerentibus unice imperator.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LV
oramus si forte non molestum est
demonstres ubi sint tuae tenebrae.
te in Campo quaesivimus minore.
te in Circo. te in omnibus libellis.
te in templo summi Iovis sacrato. 5
in Magni simul ambulatione
femellas omnes amice prehendi
quas vultu vidi tamen sereno.
ah. vel te sic ipse flagitabam.
Camerium mihi pessimae puellae. 10
quaedam inquit nudum reclude pectus
en. hic in roseis latet papillis.
sed te iam ferre Herculi labos est.
tanto ten fastu negas amice.
dic nobis ubi sis futurus. ede. 15
audacter committe. crede luci.
nunc te lacteolae tenent puellae.
si linguam clausa tenes in ore
fructus proicies amoris omnes.
verbosa gaudet Venus loquella. 20
vel si vis licet obseres palatum
dum vestri sim particeps amoris.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LVI
o rem ridiculam Cato et iocosam
dignamque auribus et tuo cachinno.
ride quidquid amas Cato Catullum.
res est ridicula et nimis iocosa.
deprehendi modo pupulum puellae 5
trusantem. hunc ego si placet dionae
protelo rigido meo cecidi.
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LVII
pulcre convenit improbis cinaedis.
Mamurrae pathicoque Caesarique.
nec mirum. maculae pares utrisque.
urbana altera. et illa Formiana.
impressae resident. nec elventur. 5
morbosi pariter. gemelli utrique.
uno in lecticulo erudituli ambo.
non hic quam ille magis vorax adulter.
rivales socii puellularum.
pulcre convenit improbis cinaedis. 10
 
 

Capita bene ai brutti cinedi,
a Mamurra ed al culatone Cesare.
Non è strano: uguali macchie per entrambi,
la seconda romana e la prima formiana,
scolpite permangono e non si toglieranno:
malati alla pari, entrambi gemelli,
nello steso lettuccio letteratucoli entrambi,
non questo più di quello ingordo adultero,
rivali compagni di ragazze.
Capita bene ai brutti cinedi.
 
Ringrazio Antonio e Arianna per la traduzione inviatami
LVIII
Caeli. Lesbia nostra. Lesbia illa.
illa Lesbia quam Catullus unam
plus quam se atque suos amavit omnes
nunc in quadruviis et angiportis
glubit magnanimi Remi nepotes. 5

O Celio, la nostra Lesbia, proprio Lesbia,
quella Lesbia, che Catullo unicamente amò
più di sé e di tutti i suoi:
ora negli incroci e nei vicoli scortica
i discendenti del magnanimo Remo.
LVIIIb
non custos si fingar ille Cretum.
non si Pegaseo ferar volatu.
non Ladas ego. pinnipesue Perseus.
non Rhesi niveae citaeque bigae.
adde huc plumipedas volatilesque. 5
ventorumque simul require cursum.
quos iunctos Cameri mihi dicares.
defessus tamen omnibus medullis
et multis languoribus peresus
essem te mihi amice quaeritando. 10
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LIX
bononiensis Rufa Rufulum fellat
uxor meneni. saepe quam in sepulcretis
vidistis ipso rapere de rogo cenam.
cum deuolutum ex igne prosequens panem
ab semiraso tunderetur ustore. 5
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.
LX
num te leaena montibus Libystinis
aut Scylla latrans infima inguinum parte
tam mente dura procreavit ac taetra
ut supplicis vocem in novissimo casu
contemptam haberes a nimis fero corde. 5
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a  defaste@freemail.it gliene sarei
molto grato.