| I
Ibis Liburnis inter alta navium, amice, propugnacula, paratus omne Caesaris periculum subire, Maecenas, tuo: quid nos, quibus te vita si superstite iucunda, si contra, gravis? Utrumne iussi persequemur otium, non dulce, ni tecum simul, an huc laborem mente laturi, decet qua ferre non molles viros? Feremus, et te vel per Alpium iuga inhospitalem et Caucasum, vel Occidentis usque ad ultimum sinum forti sequemur pectore. Roges, tuum labore quid iuvem meo, inbellis ac firmus parum: comes minore sum futurus in metu, qui maior absentes habet, ut adsidens inplumibus pullis avis serpentium adlapsus timet magis relictis, non uti sit auxili latura plus praesentibus. Libenter hoc et omne militabitur bellum in tue spem gratiae, non ut iuvencis inligata pluribus aratra nitatur mea, pecusve Calabris ante sidus fervidum Lucana mutet pascuis, nec ut superni villa candens Tusculi Circaea tangat moenia. Satis superque me benignitas tua ditavit: haud paravero quod aut avarus, ut Chremes, terra premam, discinctus aut perdam, ut nepos. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| II
«Beatus ille qui procul negotiis, ut prisca gens mortalium, paterna rura bobus exercet suis, solutus omni tenore, neque excitatur classico miles truci nec horret iratum mare, forumque vitat et superba civium potentiorum limina. Ergo aut adulta vitium propagine altas maritat populos, aut in reducta valle mugientium prospectat errantes greges, inutilesque falce ramos amputans felieiores inserit, aut pressa puris metta condit amphoris, aut tonciet infirrnas oves; vel, cum decorum mitibus pomis caput Autumnus agris extuiit, ut gaudet insitiva decerpens pira certantem et uvam purpurae, qua muneretur te, Priape, et te, pater Silvane, tutor finium! Libet iacere modo sub antiqua ilice modo in tenaci gramine. Labuntur altis interim ripis aquae, queruntur in silvis aves, fontesque lymphis obstrepunt manantibus somnos quod invitet leves. At, cum tonantis annus hibernus Iovis imbres nivesque conparat, aut trudit acres hinc et hinc multa cane apros in obstantes plagas, aut amite levi rara tendit retia, turdis edacibus dolos, pavidumque leporem et advenam laqueo gruenÀ iucunda captat praemia. Quis non malarum, quas amor curas habet, haec inter obliviscitur? Quodsi pudica mulier in partem iuvet domum atque dulces liberos, Sabina qualis aut perusta solibus pernicis uxor Apuli, sacrum vetustis extruat lignis focum lassi sub adventum viri, claudensque textis cratibus laetum pecus distenta siccet ubera, et homa dulci vina promens dolio dapes inemptas adparet; non me Lucrina iuverint conchylia magisve rhombus aut scari, si quos Eois intonata fluctibus hieIos ad hoc vertat mare; non Afra avis descendat in ventrem meum, non attagen Ionicus iucundior, quam lecta de pinguissimis oliva ramis arborum, aut herba lapathi prata amantis et gravi malvae salubres corpori, vel agna festis caesa Terminalibus, vel haedus ereptus lupo. Has inter epulas ut iuvat pastas oves videre properantes domum, videre fessos vomerem inversum boves collo trahentes languido, positosque vernas, ditis examen domus, circum renidentes Lares! » Haec ubi locutus fenerator Alfius, iam iam futurus rusticus, omnem redegit Idibus pecuniam, quacrit Kalendis ponere. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| III
Parentis olim si quis inpia manu senile guttur fregerit, edit cicutis alium nocentius. O dura messorum ilia! Quid hoc veneni saevit in praecordiis? Num viperinus his cruor incoctus herbis me fefellit, an malas Canidia tractavit dapes? Ut Argonautas praeter omnes candidum Medea mirata est ducem, ignota tauris inligaturum iuga perunxit hoc Iasonem, hoc delibutis ulta donis paelicem serpente fugit alite. Nec tantus umquam siderum insedit vapor siticulosae Apuliae, nec munus humeris efficacis Herculis inarsit aestuosius. At si quid umquam tale concupiveris, iocose Maecenas, precor, manum puella savio opponat tuo, extrema et in sponda cubet. |
Se mai uno con sacrilega mano abbia torto il collo al vecchio genitore, debba mangiare aglio, pių letale della cicuta! oh, lo stomaco di ferro dei mietitori! che veleno č questo che imperversa nelle mie viscere? forse sangue di vipera hanno cotto a mia insaputa insieme a queste erbe? o č stata Canidėa a fatturare la perfida pietanza? quando Medea fra tutti gli Argonauti guardō stupita lo splendore del capo pronto a legare il toro a inusuali gioghi, lei con questo veleno unse tutto Giasone, di questo inbevve i doni coi quali punė la rivale dileguandosi poi con alati serpenti. no, non č scesa mai tanta calura dagli astri sull'Apulia sitibonda nč sulle spalle operose d'Ercole il dono di Nesso ha bruciato di pių prendendo fuoco. ma se ancora avrai voglia di qualcosa di simile, o Mecenate che ami divertirti, il mio voto č che la tua ragazza opponga la mano al tuo bacio e si metta a giaciere dal lato opposto del letto Ringrazio Mauro Abruzzi per la traduzione inviatami |
| IV
Lupis et agnis quanta sortito obtigit, tecum mihi discordia est, Hibericis pemste funibus latus et crura dura compede Licet superbus ambules pecunia, fortuna non mutat genus Videsne, Sacram metiente te viam cum bis trium ulnarum toga, ut ora vertat huc et huc euntium liberrima indignatio? « Sectus flagellis hic triumviralibus praeconis ad fastidium arat Falerni mille fundi iugera et Appiam mannis terit sedilibusque magnus in primis eques Othone contempto sedet Quid attinet tot ora navium gravi rostrata duci pondere contra latrones atque servilem manum, hoc, hoc tribuno militum? ». |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| V
« At, o deorum quicquid in caelo regit terras et humanum genus, quid iste fert tumultus et quid omnium voltus in unum me truces? Per liberos te, si vocata partubus Lucina veris adfuit, per hoc inane purpurae decus, precor, per inprobaturum haec Iovem, quid ut noverca me intueris aut uti petita ferro belua? » Ut haec trementi questus ore constitit insignibus raptis puer, impube corpus, quale posset inpia mollire Thracum pectora, Canidia, brevibus inplicata viperis crines et incomptum caput, iubet sepulcris caprificos erutas, iubet cupressos fumebres et uncta turpis ova ranae sanguine plumanque nocturnae strigis herbasque, quas Iolcos atque Hiberia mittit venenorum ferax, et ossa ab ore rapta ieiunae canis flammis aduri Colchicis. At expedita Sagana, per totam domum spargens Avernales aquas, horret capillis ut marinus asperis echinus aut currens aper. Abacta nulla Vela conscientia ligonibus cluris humum exhauriebat, ingemens laboribus, quo posset infossus puer longo die bis terque mutatae dapis inemori spectaculo, cum promineret ore, quantum exstant aqua suspensa mento corpora: exsucta uti medulla et aridum iecur amoris esset poculum, interminato cum semel fixae cibo intabuissent pupulae. Non defuisse masculae libidinis Ariminemsem Foliam et otiosa credidit Neapolis et omne vicinum oppidum, quae sidera excantata voce Thessala lunamque caelo deripit Hic inresectum saeva dente livido Canidia rodens pollicem, quid dixit aut quid tacuit? « O rebus meis non infideles arbitrae, Nox et Diana, quae silentium regis, arcana cum fiunt sacra, nunc, nunc adeste, nunc in hostiles domos iram atque numen vertite. Formidolosis dum latent silvis ferae dulci sopore languidae, senem, quod omnes rideant, adulterum latrent Suburanae canes, nardo perunctum, cluale non perfectius meae laborarint manus. Quid accidit? cur dira barbarae minus venena Medeae valent? Quibus superbam fugit ulta paelicem, magni Creontis filiam, cum palla, tabo munus inbutum, novam incendio nuptam abstulit. Atqui nec herba nec latens in asoeris radix fefellit me locis: indormit unctis omnium cubilibus oblivione paelicum. A! a! solutus ambulat veneficae scientioris carmine. Non usitatis, Vare, potionibus, o multa fleturum caput, ad me recurres, nec vocata mens tua Marsis redibit vocibus. Maius parabo, maius infunclam tibi fastidienti poculum, priusque caelum sidet inferius mari, tellure porrecta super, quam non amore sic meo flagres uti bitumen atris ignibus ». Sub haec puer iam non, ut ante, mollibus lenire verbis inpias, sed dubius unde rumperet silentium, misit Thyesteas preces: « Venena magnum fas nefasque non valent convertere humanam vicem. Diris agam vos: dira detestatio nulla expiatur victima. Quin, ubi perire iussus expiravero, nocturnus occurram Furor, petamque voltus umbra curvis unguibus, quae vis deorum est Manium, et inquietis adsidens praecordiis pavore somnos auferam. Vos turba vicatim hinc et hinc saxis petens contundet obscenas anus; post insepulta membra different lupi et Esquilinae alites; neque hoc parentes, heu! mihi superstites, effugerit spectaculum. ». |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| VI
Quid inmerentes hospites vexas, canis ignavus adversum lupos? Quin bue inanes, si potes, vertis minas et me remorsurum petis? Nam qualis aut Molossus aut fulvus Lacon. amica vis pastoribus, agam per altas aure sublata nives quaecumque praecedet fera. Tu, cum timenda voce complesti nemus, proiectum odoraris cibum Cave, cave: namque in malos asperrimus parata tolto cornua, qualis Lycambae spretus infìdo gener aut acer hostis Bupalo. An si quis atro dente me petiverit, inultus ut flebo puer? |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| VII
Quo, quo scelesti ruitis aut cur dexteris aptantur enses conditi? Parumne campis atque Neptuno super fusum est Latini sanguinis, non ut superbas invidae Carthaginis Romanus arces ureret, intactus aut Britannus ut descenderet Sacra catenatus via, sed ut secundum vota Parthorum sua urbs haec periret dextera? Neque hic lupis mos nec fuit leonibus umquam nisi in dispar feris. Furorne caecus an rapit vis acrior an culpa? Responsum date. - Tacent et albus ora pallor inficit mentesque perculsae stupent. Sic est: acerba fata Romanos agunt scelusque fratemae necis, ut inmerentis fluxit in terram Remi sacer nepotibus cruor. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| VIII
Non disponibile. |
|
| IX
Quando repostum Caecubum ad festas dapes victore laetus Caesare tecum sub alta - sic Iovi gratum - domo, beate Maecenas, bibam, sonante mixtum tibiis carmen lyra, hac Dorium illis barbarum? Ut nuper, actus cum freto Neptunius dux fugit ustis navibus, minatus Urbi vincla quae detraxerat servis amicus perfidis Romanus eheu! - posteri, negabitis - emancipatus feminae fert vallum et arma, miles et spadonibus servire rugosis potest, interque signa turpe militaria sol adspicit conopium. At bue frementes vertemnt bis mille equos Galli, canentes Caesarem, hostiliumque navium portu latent puppes sinistrorsum citae. Io Triumphe! tu moraris aureos currus et intactas boves? Io Triumphe! nec Iugurthino parem bello reportasti ducem, neque Africanum, cui super Carthaginem virtus sepulcrum condidit. - Terra marique victus hostis punico lugubre mutavit sagum. Aut ille centum nobilem Cretam urbibus, ventis itums non suis, exercitatas aut petit Syrtes Noto, aut fertur incerto mari. - Capaciores adfer bue, puer, scyphos et Chia vina aut Lesbia, vel quod fluentem nauseam coerceat metire nobis Caecubum. Curam metumque Caesaris rerum iuvat dulci Lyaeo solvere. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| X
Mala soluta navis exit alite, ferens olentem Maevium: ut horridis utrumque verberes latus, Auster, memento fluctibus. Niger rudentes Eurus inverso mari fractosque remos differat; insurgat Aquilo, quantus altis montibus frangit trementes ilices; nec sidus atra nocte amicum adpareat, qua tristis Orion cadit; quictiore nec feratur aequore, quam Graia victorum manus, cum Pallas usto vertit iram ab Ilio in inpiam Aiacis ratem. O quantus instat navitis sudor tuis tibique pallor luteus et illa non virilis eiulatio, preces et aversum ad Iovem, Ionius udo cum remugiens sinus Noto carinam ruperit! Opima quodsi praeda curvo litore porrecta mergos iuveris, libidinosus immolabitur caper et agna Tempestatibus. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| XI
Non disponibile. |
|
| XII
Non disponibile. |
|
| XIII
Horrida tempestas caelum contraxit et imbres nivesque deducunt Iovem; nunc mare, nuc siluae Threicio Aquilone sonant. Rapiamus, amici, occasionem de die, dumque virent genua et decet, obducta solvatur fronte senectus. Tu vina Torquato move consule pressa meo: cetera mitte loqui Deus haec fortasse benigna reducet in sedem vice. Nunc et Achaemenio perfundi nardo iuvat et fide Cyllenea levare diris pectora sollicitudinibus, nobilis ut grandi cecinit Centaurus alumno: « Invicte, mortalis dea nate puer Thetide, te manet Assaraci tellus, quam frigida parvi findunt Scamandri flumina lubricus et Simois, unde tibi reditum certo subtemine Parcae rupere nec mater domum caerula te revehet Illic omne malum vino cantuque levato, deformis aegrimoniae dulcibus adloquiis ». |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| XIV
Mollis inertia cur tantam diffuderit imis oblivionem sensibus, pocula Lethaeos ut si ducentia somnos arente fauce traxerim, candide Maecenas, occidis saepe rogando Deus, deus nam me vetat inceptos, olim promissum carmen, iambos ad umbilicum adducere. Non aliter Samio dicunt arsisse Bathyllo Anacreonta Teium, qui persaepe cava testudine flevit amorem non elaboratum ad pedem. Ureris ipse miser: quodsi non pulchrior ignis accendit obsessam Ilion, gaude sorte tua: me libertina nec uno contenta Phryne macerat. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| XV
Nox erat et caelo fulgebat luna sereno Inter minora sidera, Cum tu, magnorum numen laesura deorum, In verba iurabas mea, Artius atque hedera procera adstringitur ilex, Lentis adhaerens bracchiis, Dum pecori lupus et nautis infestus Orion Turbaret hibernum mare Intonsosque agitaret Apollinis aura capillos, Fore hunc amorem mutuum. O dolitura mea multum virtute Neaera! Nam siquid in Flacco virist, Non feret adsiduas potiori te dare noctes, Et quaeret iratus parem, Nec semel offensi cedet constantia formae, Si certus intrarit dolor. Et tu, quicumque es felicior atque meo nunc Superbus incedis malo, Sis pecore et multa dives tellure licebit Tibique Pactolus fluat, Nec te Pythagorae fallant arcana renati, Formaque vincas Nirea, Heu heu! translatos alio maerebis amores: Ast ego vicissim risero. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| XVI
Altera iam teritur bellis civilibus aetas, suis et ipsa Roma viribus ruit. Quam neque finitimi valuerunt perdere Marsi minacis aut Etrusca Porsenae manus aemula nec virtus Capuae nec Spartacus acer novisque rebus infidclis Allobrox, nec fera caerulea domuit Gerrnania pube parentibusque abominatus Hannibal, inpia perdemus devoti sanguinis aetas, ferisque rursus occupabitur solum. Barbarus heu! cineres insistet victor et Urbem eques sonante verberabit ungula, quaeque carent ventis et solibus ossa Quirini, nefas videre! dissipabit insolens. Forte quid expediat communiter aut melior pars malis carere quaeritis laboribus: nulla sit hac potior sententia: Phocaeorum velut profugit exsecrata civitas agros atque lares patrios, habitandaque fana apris reliquit et rapacibus lupis, ire, pedes quocumque ferent, quocumque per undas Notus vocabit aut protervus Africus. Sic placet? an melius quis habet suadere? Secunda ratem occupare quid moramur alite? Sed iuremus in haec: « Simul imis saxa renarint vadis levata, ne redire sit nefas; neu conversa domum pigeat dare lintea, quando Padus Matina laverit eacumina, in mare seu celsus procurrerit Appenninus, novaque monstra iunxerit libidine mirus amor, iuvet ut tigres subsidere cervis, adulteretur et columba miluo, credula nec ravos timeant armenta leones, ametque salsa levis hircus aequora ». Haec, et quae poterunt reditus abscindere dulces, eamus omnis exsecrata civitas, aut pars indocili melior grege; mollis et exspes inominata perprimat cubilia. Vos, quibus est virtus, mulicbrem tollite luctum, Etrusca praeser et volate litora. Nos manet Oceanus circumvagus; arva, beata petamus arva divites et insu las, reddit ubi Cererem tellus inarata quotannis et inputata floret usque vinea, germinat et numquam fallentis termes olivae, suamque pulla ficus omat arborem, metta cava manant ex ilice, montibus altis levis crepante lympha desilit pede. Illic iniussae veniunt ad mulctra capellae, refertque tenta grex amicus ubera, nec vespertinus circumgemit ursus ovile, neque intumescit alta viperis humus. Pluraque felices mirabimur: ut neque largis aquosus Eurus arva radat imbribus, pinguia nec siccis urantur semina glaebis, utrumque rege temperante caelitum. Non huc Argoo contendit remige pinus, neque inpudica Colchis intulit pedem; non bue Sidonii torserunt cornua nautae, laboriosa nec cohors Ulixei; nulla nocent pecori contagia, nullius astri gregem aestuosa torret inpotentia. Iuppiter illa piae secrevit litora genti, ut inquinavit aere tempus aureum; aere, dehinc ferro duravit saecula, quorum piis secunda vate me datur fuga. |
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno volesse
inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto grato. |
| XVII
Non disponibile. |