ODI DI ORAZIO: LIBRO II

Home
 
 
 
 

    Motum ex Metello consule civicum 
    bellique causas et vitia et modos 
    ludumque Fortunae gravisque 
    principium amicitias et arma 
 5  nondum expiatis uncta cruoribus, 
    periculosae plenum opus aleae, 
    tractas et incedis per ignis 
    suppositos cineri doloso. 
    Paulum severae Musa tragoediae 
10  desit theatris; mox, ubi publicas 
    res ordinaris, grande munus 
    Cecropio repetes coturno, 
    insigne maestis praesidium reis 
    et consulenti, Pollio, curiae, 
15  cui laurus aeternos honores 
    Delmatico peperit triumpho. 
    Iam nunc minaci murmure cornuum 
    perstringis auris, iam litui strepunt, 
    iam fulgor armorum fugacis 
20  terret equos equitumque voltus. 
    Audire magnos iam videor duces 
    non indecoro pulvere sordidos 
    et cuncta terrarum subacta 
    praeter atrocem animum Catonis. 
25  Iuno et deorum quisquis amicior 
    Afris inulta cesserat impotens 
    tellure, victorum nepotes 
    rettulit inferias Iugurthae. 
    Quis non Latino sanguine pinguior 
30  campus sepulcris impia proelia 
    testatur auditumque Medis 
    Hesperiae sonitum ruinae? 
    Qui gurges aut quae flumina lugubris 
    ignara belli? Quod mare Dauniae 
35  non decoloravere caedes? 
    Quae caret ora cruore nostro? 
    Sed ne relictis, Musa procax, iocis 
    Ceae retractes munera Neniae, 
    mecum Dionaeo sub antro 
40  quaere modos leviore plectro. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
II 
    Nullus argento color est avaris 
    abdito terris, inimice lamnae 
    Crispe Sallusti, nisi temperato 
    splendeat usu. 
 5  Vivet extento Proculeius aevo, 
    notus in fratres animi paterni; 
    illum aget pinna metuente solvi 
    Fama superstes. 
    Latius regnes avidum domando 
10  spiritum quam si Libyam remotis 
    Gadibus iungas et uterque Poenus 
    serviat uni. 
    Crescit indulgens sibi dirus hydrops 
    nec sitim pellit, nisi causa morbi 
15  fugerit venis et aquosus albo 
    corpore languor. 
    Redditum Cyri solio Prahaten 
    dissidens plebi numero beatorum 
    eximit Virtus populumque falsis 
20  dedocet uti 
    vocibus, regnum et diadema tutum 
    deferens uni propriamque laurum 
    quisquis ingentis oculo inretorto 
    spectat acervos. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
III 
    Aequam memento rebus in arduis 
    servare mentem, non secus in bonis 
    ab insolenti temperatam 
    laetitia, moriture Delli, 
5  seu maestus omni tempore vixeris 
    seu te in remoto gramine per dies 
    festos reclinatum bearis 
    interiore nota Falerni. 
    Quo pinus ingens albaque populus 
10  umbram hospitalem consociare amant 
    ramis? Quid obliquo laborat 
    lympha fugax trepidare rivo? 
    Huc vina et unguenta et nimium brevis 
    flores amoenae ferre iube rosae, 
15  dum res et aetas et Sororum 
    fila trium patiuntur atra. 
    Cedes coemptis saltibus et domo 
    villaque, flavus quam Tiberis lavit, 
    cedes, et exstructis in altum 
20  divitiis potietur heres. 
    Divesne prisco natus ab Inacho 
    nil interest an pauper et infima 
    de gente sub divo moreris, 
    victima nil miserantis Orci; 
25  omnes eodem cogimur, omnium 
    versatur urna serius ocius 
    sors exitura et nos in aeternum 
    exilium impositura cumbae. 
 
 

Ricordati di mantenere l'animo imperturbato
nell'arduo cammino della vita, non
diversamente moderata della gioia
eccessiva, oh Dellio, che sei destinato a morire,
o sarai vissuto triste per tutto il tempo
o se si vuole più felicemente, adagiato in un prato
solitario nei giorni di festa
col contrassegno più interno del Falerno.
A quale scopo il grande pino ed il biancheggiante
pioppo amano formare l'ombra con i rami
intrecciati? Perchè l'acqua veloce pena
a precipitarsi tra le sponde del ruscello?
Fa portare qui vini e balsami e
i fiori troppo effimeri della bella rosa,
finchè le circostanze, l'età ed i neri stami delle tre
sorelle lo consentono.
Te ne andrai dai pascoli montani comprati a lotti
e dalla casa e dalla tua vita che il dorato Tevere bagna.
Te ne andrai ed il tuo erede si impadronirà
delle ricchezze ammassate in alti mucchi.
Niente interessa se ti attardi sotto il cielo
del dio degli dei nato dall'antico Inaco oppure
generato povero nato da gente umile,
vittima dell'orco che non ha affatto pietà.
Nel medesimo luogo tutti siamo costretti ad ammassarci,
la sorte di tutti viene agitata in un'urna,
destinata ad essere estratta più presto o più tardi
e che ci farà salire la barca di Caronte nell'eterno esilio.
 
Ringrazio Michele Padroni per la traduzione inviatami.
IV
    Ne sit ancillae tibi amor pudori, 
    Xanthia Phoceu: prius insolentem 
    serva Briseis niveo colore 
    movit Anchillem; 
5  movit Aiacem Telamone natum 
    forma captivae dominum Tecmessae; 
    arsit Atrides medio in triumpho 
    virgine rapta, 
    barbarae postquam cecidere turmae 
10  Thessalo victore et ademptus Hector 
    tradidit fessis leviora tolli 
    Pergama Grais. 
    Nescias an te generum beati 
    Phyllidis flavae decorent parentes; 
15  regium certe genus et penatis 
    maeret iniquos. 
    Crede non illam tibi de scelesta 
    plebe delectam, neque sic fidelem, 
    sic lucro aversam potuisse nasci 
20  matre pudenda. 
    Bracchia et voltum teretisque suras 
    integer laudo: fuge suspicari 
    cuius octavum trepidavit aetas 
    claudere lustrum. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.

    Nondum subacta ferre iugum valet 
    cervice, nondum munia comparis 
    aequare nec tauri ruentis 
    in venerem tolerare pondus. 
 5  Circa virentis est animus tuae 
    campos iuvencae, nunc fluviis gravem 
    solantis aestum, nunc in udo 
    ludere cum vitulis salicto 
    praegestientis. Tolle cupidinem 
10  immitis uvae: iam tibi lividos 
    distinguet autumnus racemos 
    purpureo varius colore; 
    iam te sequetur; currit enim ferox 
    aetas et illi quos tibi dempserit 
15  adponet annos; iam proterva 
    fronte petet Lalage maritum, 
    dilecta, quantum non Pholoe fugax, 
    non Chloris albo sic umero nitens 
    ut pura nocturno renidet 
20  luna mari Cnidiusue Gyges, 
    quem si puellarum insereres choro, 
    mire sagacis falleret hospites 
    discrimen obscurum solutis 
    crinibus ambiguoque voltu. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
VI 
    Septimi, Gadis aditure mecum et 
    Cantabrum indoctum iuga ferre nostra et 
    barbaras Syrtis, ubi Maura semper 
    aestuat unda, 
 5  Tibur Argeo positum colono 
    sit meae sedes utinam senectae, 
    sit modus lasso maris et viarum 
    militiaeque. 
    Vnde si Parcae prohibent iniquae, 
10  dulce pellitis ovibus Galaesi 
    flumen et regnata petam Laconi 
    rura Phalantho. 
    Ille terrarum mihi praeter omnis 
    angulus ridet, ubi non Hymetto 
15  mella decedunt viridique certat 
    baca Venafro, 
    ver ubi longum tepidasque praebet 
    Iuppiter brumas et amicus Aulon 
    fertili Baccho minimum Falernis 
20  invidet uvis. 
    Ille te mecum locus et beatae 
    postulant arces; ibi tu calentem 
    debita sparges lacrima favillam 
    vatis amici. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
VII 
    O saepe mecum tempus in ultimum 
    deducte Bruto militiae duce, 
    quis te redonavit Quiritem 
    dis patriis Italoque caelo, 
 5  Pompei, meorum prime sodalium, 
    cum quo morantem saepe diem mero 
    fregi, coronatus nitentis 
    malobathro Syrio capillos? 
    Tecum Philippos et celerem fugam 
10  sensi relicta non bene parmula, 
    cum fracta uirtus et minaces 
    turpe solum tetigere mento; 
    sed me per hostis Mercurius celer 
    denso paventem sustuli aere, 
15  te rursus in bellum resorbens 
    unda fretis tulit aestuosis. 
    Ergo obligatam redde Iovi dapem 
    longaque fessum militia latus 
    depone sub lauru mea, nec 
20  parce cadis tibi destinatis. 
    Oblivioso levia Massico 
    ciboria exple, funde capacibus 
    unguenta de conchis. Quis udo 
    deproperare apio coronas 
25  curatve myrto? Quem Venus arbitrum 
    dicet bibendi? Non ego sanius 
    bacchabor Edonis: recepto 
    dulce mihi furere est amico. 
 
 

Pompeo, il più caro dei miei vecchi amici,
spesso portato con me fino all’ora estrema,
sotto il comando di Bruto, chi ti restituì come
romano agli dèi patri e la cielo d’Italia?
Con te io ho consumato
il giorno che indugiava con il vino,
coi capelli lucidi
coronati di malobatro di Siria.
Con te ho vissuto Filippi e la celere fuga
dopo aver abbandonato non onorevolmente lo scudo
quando fu annientato il valore e i vinti toccarono
con il mento il sozzo suolo.
Ma Mercurio veloce sollevò in una
densa nube me spaventato sopra
i nemici; un’ondata, inghiottendo te di nuovo,
ti portò ancora in guerra per mari tempestosi.
Offri dunque a Giove il dovuto banchetto e,
sotto il mio alloro, riposa il fianco
spossato per la lunga milizia e non
risparmiare le anfore a te destinate.
Riempi le coppe consumate di Massico
che dà l’oblio, versa gli unguenti
dai vasi capaci. Chi pensa ad intrecciare
le corone di appio palustre o
di mirto? Chi Venere eleggerà re del
banchetto? Certamente io non celebrerò Bacco
con più senno dei Traci: poiché ho riavuto
l’amico, mi è dolce far pazzie.

Ringrazio Paolo Ravera per la traduzione inviatami

VIII 
    Ulla si iuris tibi peierati 
    poena, Barine, nocuisset umquam, 
    dente si nigro fieres vel uno 
    turpior ungui, 
 5  crederem; sed tu simul obligasti 
    perfidum votis caput, enitescis 
    pulchrior multo iuvenumque prodis 
    publica cura. 
    Expedit matris cineres opertos 
10  fallere et toto taciturna noctis 
    signa cum caelo gelidaque divos 
    morte carentis. 
    Ridet hoc, inquam, Venus ipsa, rident 
    simplices Nymphae, ferus et Cupido 
15  semper ardentis acuens sagittas 
    cote cruenta. 
    Adde quod pubes tibi crescit omnis, 
    servitus crescit nova nec priores 
    impiae tectum dominae relinquont 
20  saepe minati. 
    Te suis matres metuunt iuvencis, 
    te senes parci miseraeque nuper 
    virgines nuptae, tua ne retardet 
    aura maritos. 


Se una pur piccola punizione per il tuo spergiuro,
ti avesse mai danneggiato, o Barine, se tu diventassi più brutta
o per un solo dente nero, o per una sola macchiolina
sull’unghia, io ti crederei.
Ma tu, non appena hai imprecato sul tuo capo di perfida creatura,
risplendi molto più bella ed avanzi oggetto di ammirazione per tutti i giovani.
A te giova ingannare le ceneri di tua madre raccolte nell’urna
e gli astri silenti della notte con tutto il cielo e gli dei che non conoscono il gelo della morte.
Ride di ciò, dico, Venere stessa, ridono le ingenue ninfe e il crudele Cupido,
sempre intento ad aguzzare le ardenti frecce sulla pietra macchiata di sangue.
Oltre a ciò, per te sola cresce tutta la gioventù,
una nuova schiera di schiavi, nè i precedenti, spesso minacciati,
lasciano la casa della loro empia signora.
Di te hanno paura le madri per le loro giovani,
i vecchi padri parsimoniosi e le infelici spose novelle,
al pensiero che il tuo soffio d’amore possa ritardare il ritorno dei mariti.
 
Ringrazio giobian per la traduzione inviatami
IX 
    Non semper imbres nubibus hispidos 
    manant in agros aut mare Caspium 
    vexant inaequales procellae 
    usque, nec Armeniis in oris, 
 5  amice Valgi, stat glacies iners 
    mensis per omnis aut Aquilonibus 
    querqueta Gargani laborant 
    et foliis viduantur orni: 
    tu semper urges flebilibus modis 
10  Mysten ademptum, nec tibi Vespero 
    surgente decedunt amores 
    nec rapidum fugiente solem. 
    At non ter aevo functus amabilem 
    ploravit omnis Antilochum senex 
15  annos nec inpubem parentes 
    Troilon aut Phrygiae sorores 
    flevere semper. Desine mollium 
    tandem querellarum et potius nova 
    cantemus Augusti tropaea 
20  Caesaris et rigidum Niphaten 
    Medumque flumen gentibus additum 
    victis minores voluere vertices 
    intraque praescriptum Gelonos 
    exiguis equitare campis. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.

    Rectius vives, Licini, neque altum 
    semper urgendo neque, dum procellas 
    cautus horrescis, nimium premendo 
    litus iniquom. 
 5  Auream quisquis mediocritatem 
    diligit, tutus caret obsoleti 
    sordibus tecti, caret invidenda 
    sobrius aula. 
    Saepius ventis agitatur ingens 
10  pinus et celsae graviore casu 
    decidunt turres feriuntque summos 
    fulgura montis. 
    Sperat infestis, metuit secundis 
    alteram sortem bene praeparatum 
15  pectus. Informis hiemes reducit 
    Iuppiter, idem 
    summovet. Non, si male nunc, et olim 
    sic erit: quondam cithara tacentem 
    suscitat Musam neque semper arcum 
20  tendit Apollo. 
    Rebus angustis animosus atque 
    fortis appare; sapienter idem 
    contrahes uento nimium secundo 
    turgida vela. 
 
 

Vivrai più saggiamente, Licinio, non affrontando
sempre l’alto mare, né costeggiando troppo
l’insidioso lido, fintanto che cerchi 
di evitare, cauto, le tempeste.
Chiunque ami l’aurea mediocrità
evita, tranquillo, lo squallore d’una casa misera,
evita, sobrio, il palazzo 
che suscita invidia.
Molto spesso l’alto pino è agitato dai venti
e le torri elevate cadono
con più grande rovina e i fulmini colpiscono
le cime dei monti.
Un animo ben preparato spera in
un mutamento del destino nella sorte avversa e lo
teme nella prospera. Giove conduce i brutti inverni
egli stesso
li porta via. Se va male ora non sarà così
in seguito: talvolta Apollo ridesta con il suono della
lira la Musa che tace e non sempre
tende l’arco. 
Negli eventi angusti mostrati coraggioso e
forte e  altrettanto sapientemente riduci
le vele gonfie per il vento
troppo favorevole.

Ringrazio Paolo Ravera per la traduzione inviatami

XI 
    Quid bellicosus Cantaber et Scythes, 
    Hirpine Quincti, cogitet Hadria 
    divisus obiecto, remittas 
    quaerere nec trepides in usum 
 5  poscentis aevi pauca: fugit retro 
    levis iuventas et decor, arida 
    pellente lascivos amores 
    canitie facilem somnum. 
    Non semper idem floribus est honor 
10  vernis neque uno luna rubens nitet 
    voltu: quid aeternis minorem 
    consiliis animum fatigas? 
    Cur non sub alta vel platano vel hac 
    pinu iacentes sic temere et rosa 
15  canos odorati capillos, 
    dum licet, Assyriaque nardo 
    potamus uncti? dissipat Euhius 
    curas edacis. Quis puer ocius 
    restinguet ardentis Falerni 
20  pocula praetereunte lympha? 
    Quis devium scortum eliciet domo 
    Lyden? Eburna dic, age, cum lyra 
    maturet, in comptum Lacaenae 
    more comas religata nodum. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XII 
    Nolis longa ferae bella Numantiae, 
    nec durum Hannibalem nec Siculum mare 
    Poeno purpureum sanguine mollibus 
    aptari citharae modis, 
 5  nec saevos Lapithas et nimium mero 
    Hylaeum domitosque Herculea manu 
    Telluris iuvenes, unde periculum 
    fulgens contremuit domus 
    Saturni veteris; tuque pedestribus 
10  dices historiis proelia Caesaris, 
    Maecenas, melius ductaque per vias 
    regum colla minacium. 
    Me dulcis dominae Musa Licymniae 
    cantus, me voluit dicere lucidum
15  fulgentis oculos et bene mutuis 
    fidum pectus amoribus; 
    quam nec ferre pedem dedecuit choris 
    nec certare ioco nec dare bracchia 
    ludentem nitidis virginibus sacro 
20  Dianae celebris die. 
    Num tu quae tenuit dives Achaemenes 
    aut pinguis Phrygiae Mygdonias opes 
    permutare velis crine Licymniae, 
    plenas aut Arabum domos 
25  cum flagrantia detorquet ad oscula 
    cervicem aut facili saevitia negat 
    quae poscente magis gaudeat eripi, 
    interdum rapere occupet? 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XIII 
    Ille et nefasto te posuit die, 
    quicumque primum, et sacrilega manu 
    produxit, arbos, in nepotum 
    perniciem obprobriumque pagi; 
 5  illum et parentis crediderim sui 
    fregisse cervicem et penetralia 
    sparsisse nocturno cruore 
    hospitis, ille venena Colcha 
    et quidquid usquam concipitur nefas 
10  tractavit, agro qui statuit meo 
    te, triste lignum, te, caducum 
    in domini caput inmerentis. 
    Quid quisque vitet, nunquam homini satis 
    cautum est in horas: navita Bosphorum 
15  Poenus perhorrescit neque ultra 
    caeca timet aliunde fata, 
    miles sagittas et celerem fugam 
    Parthi, catenas Parthus et Italum 
    robur; sed inprovisa leti 
20  uis rapuit rapietque gentis. 
    Quam paene furvae regna Proserpinae 
    et iudicantem vidimus Aeacum 
    sedesque discriptas piorum et 
    Aeoliis fidibus querentem 
25  Sappho puellis de popularibus 
    et te sonantem plenius aureo, 
    Alcaee, plectro dura navis, 
    dura fugae mala, dura belli. 
    Utrumque sacro digna silentio 
30  mirantur umbrae dicere, sed magis 
    pugnas et exactos tyrannos 
    densum umeris bibit aure volgus. 
    Quid mirum, ubi illis carminibus stupens 
    demittit atras belua centiceps 
35  auris et intorti capillis 
    Eumenidum recreantur angues? 
    Quin et Prometheus et Pelopis parens 
    dulci laborum decipitur sono 
    nec curat Orion leones 
40  aut timidos agitare lyncas. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XIV 
    Eheu fugaces, Postume, Postume, 
    labuntur anni nec pietas moram 
    rugis et instanti senectae 
    adferet indomitaeque morti, 
 5  non, si trecenis quotquot eunt dies, 
    amice, places inlacrimabilem 
    Plutona tauris, qui ter amplum 
    Geryonen Tityonque tristi 
    compescit unda, scilicet omnibus 
10  quicumque terrae munere vescimur 
    enaviganda, sive reges 
    sive inopes erimus coloni. 
    Frustra cruento Marte carebimus 
    fractisque rauci fluctibus Hadriae, 
15  frustra per autumnos nocentem 
    corporibus metuemus Austrum: 
    visendus ater flumine languido 
    Cocytos errans et Danai genus 
    infame damnatusque longi 
20  Sisyphus Aeolides laboris. 
    Linquenda tellus et domus et placens 
    uxor, neque harum quas colis arborum 
    te praeter invisas cupressos 
    ulla breuem dominum sequetur; 
25  absumet heres Caecuba dignior 
    servata centum clavibus et mero 
    tinguet pavimentum superbo, 
    pontificum potiore cenis. 

Ahimé fuggiaschi, Postumo, Postumo,
scivolano via gli anni, né un animo
devoto potrà ritardare l'incalzante
vecchiaia, le rughe, l'inesorabile morte,
neanche se tu voglia, amico, ogni giorno
che passa, placare con trecento tori
lo spietato Plutone che rinserra il vasto
Gerione dai tre corpi e Tizio nella triste
onda su cui tutti noi che nutre
il raccolto della terra dovremo
senza scampo navigare, sia se saremo re,
o poveri coloni.
Invano ci asterremo dal sanguinoso Marte
e dai flutti infranti del rauco Adriatico,
invano in autunno fuggiremo timorosi
l'Austro che nuoce alle membra.
Dovremo vedere il fosco Cocito errante
con torpido flusso, el astirpe maledetta
di Danao, e l'eolio Sisifo
condannato ad un lungo travaglio;
dovremo lasciare la nostra terra, la casa,
l'amata sposa: degli alberi che coltivi,
nessuno, fuorché l'inviso cipresso,
seguirà te, effimero padrone.
Un più degno erede berrà quei vini cecubi
serbati ora con cento chiavi,
e bagnerà il pavimento di vino superbo,
migliore che nelle cene dei pontefici.
XV 
    Iam pauca aratro iugera regiae 
    moles relinquent, undique latius 
    extenta visentur Lucrino 
    stagna lacu platanusque caelebs 
 5  evincet ulmos; tum violaria et 
    myrtus et omnis copia narium 
    spargent olivetis odorem 
    fertilibus domino priori; 
    tum spissa ramis laurea fervidos 
10  excludet ictus. Non ita Romuli 
    praescriptum et intonsi Catonis 
    auspiciis veterumque norma. 
    Privatus illis census erat brevis, 
    commune magnum; nulla decempedis 
15  metata privatis opacam 
    porticus excipiebat Arcton, 
    nec fortuitum spernere caespitem 
    leges sinebant, oppida publico 
    sumptu iubentes et deorum 
20  templa novo decorare saxo. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XVI 
    Otium divos rogat in patenti 
    prensus Aegaeo, simul atra nubes 
    condidit lunam neque certa fulgent 
    sidera nautis; 
 5  otium bello furiosa Thrace, 
    otium Medi pharetra decori, 
    Grosphe, non gemmis neque purpura 
    venale neque auro. 
    Non enim gazae neque consularis 
10  summovet lictor miseros tumultus 
    mentis et curas laqueata circum 
    tecta volantis. 
    Vivitur parvo bene, cui paternum 
    splendet in mensa tenui salinum 
15  nec levis somnos timor aut cupido 
    sordidus aufert. 
    Quid brevi fortes iaculamur aevo 
    multa? Quid terras alio calentis 
    sole mutamus? Patriae quis exul 
20  se quoque fugit? 
    Scandit aeratas vitiosa navis 
    cura nec turmas equitum relinquit, 
    ocior cervis et agente nimbos 
    ocior Euro. 
25  Laetus in praesens animus quod ultra est 
    oderit curare et amara lento 
    temperet risu: nihil est ab omni 
    parte beatum. 
    Abstulit clarum cita mors Achillem, 
30  longa Tithonum minuit senectus,
    et mihi forsan, tibi quod negarit, 
    porriget hora. 
    Te greges centum Siculaeque circum 
    mugiunt vaccae, tibi tollit hinnitum 
35  apta quadrigis equa, te bis Afro 
    murice tinctae 
    vestiunt lanae; mihi parva rura et 
    spiritum Graiae tenuem Camenae 
    Parca non mendax dedit et malignum 
40  spernere volgus. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XVII 
    Cur me querellis exanimas tuis? 
    Nec dis amicum est nec mihi te prius 
    obire, Maecenas, mearum 
    grande decus columenque rerum. 
 5  A! te meae si partem animae rapit 
    maturior vis, quid moror altera, 
    nec carus aeque nec superstes 
    integer? Ille dies utramque 
    ducet ruinam. Non ego perfidum 
10  dixit sacramentum: ibimus, ibimus, 
    utcumque praecedes, supremum 
    carpere iter comites parati. 
    Me nec Chimaerae spiritus igneae 
    nec, si resurgat centimanus gigas, 
15  divellet umquam: sic potenti 
    Iustitiae placitumque Parcis. 
    Seu Libra seu me Scorpios aspicit 
    formidolosus, pars violentior 
    natalis horae, seu tyrannus 
20  Hesperiae Capricornus undae, 
    utrumque nostrum incredibili modo 
    consentit astrum; te Iovis impio 
    tutela Saturno refulgens 
    eripuit volucrisque Fati 
25  tardavit alas, cum populus frequens 
    laetum theatris ter crepuit sonum; 
    me truncus inlapsus cerebro 
    sustulerat, nisi Faunus ictum 
    dextra lavasset, Mercurialium 
30  custos virorum. Reddere victimas 
    aedemque votiuam memento; 
    non humilem feriemus agnam. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XVIII 
    Non ebur neque aureum 
    mea renidet in domo lacunar; 
    non trabes Hymettiae 
    premunt columnas ultima recisas 
 5  Africa, neque Attali 
    ignotus heres regiam occupavi, 
    nec Laconicas mihi 
    trahunt honestae purpuras clientae. 
    At fides et ingeni 
10  benigna vena est pauperemque dives 
    me petit; nihil supra 
    deos lacesso nec potentem amicum 
    largiora flagito, 
    satis beatus unicis Sabinis. 
15  Truditur dies die 
    nouaeque pergunt interire lunae; 
    tu secanda marmora 
    locas sub ipsum funus et sepulcri 
    inmemor struis domos 
20  marisque Bais obstrepentis urges 
    summovere litora, 
    parum locuples continente ripa. 
    Quid quod usque proximos 
    revellis agri terminos et ultra 
25  limites clientium 
    salis avarus? Pellitur paternos 
    in sinu ferens deos 
    et uxor et uir sordidosque natos. 
   &nbp;Nulla certior tamen 
30  rapacis Orci fine destinata 
    aula divitem manet 
    erum. Quid ultra tendis? Aequa tellus 
    pauperi recluditur 
    regumque pueris, nec satelles Orci 
35  callidum Promethea 
    reuexit auro captus. Hic superbum 
    Tantalum atque Tantali 
    genus coercet, hic levare functum 
    pauperem laboribus 
40  vocatus atque non vocatus audit. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XIX 
    Bacchum in remotis carmina rupibus 
    vidi docentem, credite posteri, 
    Nymphasque discentis et auris 
    capripedum Satyrorum acutas. 
 5  Euhoe, recenti mens trepidat metu 
    plenoque Bacchi pectore turbidum 
    laetatur. Euhoe, parce Liber, 
    parce, graui metuende thyrso. 
    Fas pervicacis est mihi Thyiadas 
10  vinique fontem lactis et uberes 
    cantare rivos atque truncis 
    lapsa cavis iterare mella; 
    fas et beatae coniugis additum 
    stellis honorem tectaque Penthei 
15  disiecta non leni ruina, 
    Thracis et exitium Lycurgi. 
    Tu flectis amnes, tu mare barbarum, 
    tu separatis uvidus in iugis 
    nodo coerces viperino 
20  Bistonidum sine fraude crinis. 
    Tu, cum parentis regna per arduum 
    cohors Gigantum scanderet inpia, 
    Rhoetum retorsisti leonis 
    unguibus horribilique mala; 
25  quamquam, choreis aptior et iocis 
    ludoque dictus, non sat idoneus 
    pugnae ferebaris; sed idem 
    pacis eras mediusque belli. 
    Te vidit insons Cerberus aureo 
30  cornu decorum leniter atterens 
    caudam et recedentis trilingui 
    ore pedes tetigitque crura. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.
XX 
    Non usitata nec tenui ferar 
    penna biformis per liquidum aethera 
    vates neque in terris morabor 
    longius invidiaque maior 
 5  urbis relinquam. Non ego pauperum 
    sanguis parentum, non ego quem vocas, 
    dilecte Maecenas, obibo 
    nec Stygia cohibebor unda. 
    Iam iam residunt cruribus asperae 
10  pelles et album mutor in alitem 
    superne nascunturque leves 
    per digitos umerosque plumae. 
    Iam Daedaleo ocior Icaro 
    visam gementis litora Bosphori 
15  Syrtisque Gaetulas canorus 
    ales Hyperboreosque campos. 
    Me Colchus et qui dissimulat metum 
    Marsae cohortis Dacus et ultimi 
    noscent Geloni, me peritus 
20  discet Hiber Rhodanique potor. 
    Absint inani funere neniae 
    luctusque turpes et querimoniae; 
    conpesce clamorem ac sepulcri 
    mitte supervacuos honores. 
Traduzione momentaneamente non disponibile. Se qualcuno
volesse inviarmela a defaste@freemail.it gliene sarei molto
grato.